Hitler in de reclame

Als Hitler een hoed had gehad, dan was er niks gebeurd.

Hitler in advertenties, in Nederland heb ik het nog nooit gezien. Dat kan natuurlijk aan mij liggen, maar wellicht heeft men hier gewoon iets te veel ontzag voor het absolute kwaad. Of iets te veel angst voor de controverse. Maar elders mag men ‘die kleine grote man met die kleine snor’, om met de Vliegende Panters te spreken, graag laten opdraven om een commerciële of ideële boodschap (of beide) over te brengen. Een kleine rondgang.

Andere tijden
Er was een tijd dat Hitler het absolute kwaad in wording was, en het weldenkende deel van de wereld hem nog enkel kende als ‘de vijand’. Die vijandelijkheid vond z’n hoogtepunt in de jaren ’40 tot en met ’45 van de vorige eeuw (ik dacht, ik vermeld het maar even, dit schijnt niet meer tot de basiskennis te behoren) . Met name in de VS werd die vijandigheid gebruikt om, met het nodige patriottisme, waar van eigen bodem te verkopen. Aanvoerder in dit genre was Philco Corporation, een bedrijf dat batterijen, radio’s en later ook koelkasten en airco’s vervaardigde.

Hitler baalt van Philco

Hitler baalt nog steeds van Philco

In haar advertenties bezong Philco de Amerikaanse waarde vrijheid en staken zij de draak met Hitler. Philco (met name dankzij radio’s voor in vliegtuigen) hielp mee aan de onvermijdelijke overwinning. Zo lang de voorraad strekte kon je een reproductie van de anti-Hitler-tekeningen bestellen.

Hitler doet aan carpoolen

Een ander beroemde advertentie is bovenstaande. Hierin wordt ingespeeld op het schuldgevoel van de alleen-rijder. De boodschap moge duidelijk zijn: als je alleen rijdt, verspeel je benzine en geef je Hitler een lift naar wereldheerschappij. Carpoolen is dus het devies.

Godwin-advertenties
Net zoals in de carpool-advertentie, verschijnen er vandaag de dag ook geregeld advertenties die inspelen op het idee dat niemand met Hitler geassocieerd wil worden. Guilty by association. Destijds omdat het de vijand was, nu omdat het het absolute kwaad is.

Hitler droeg bont

Zo ziet u hier een anti-bont-advertentie. Hitler droeg bont, Hitler was het absolute kwaad, iedereen die bont draagt kan wel eens tot het absolute kwaad behoren. Of distantieert zich er tenminste niet van. Bontdragers hebben geen respect voor het leven en zijn niets minder dan moordenaars.

Hitler was een vegetariër

Een door z’n makers zelf verzonnen advertentie voor Super Meatboy, de naam van een Nintendo Wii-game, als ik het goed heb begrepen. Hitler was een vegetariër, Hitler was slecht, vegetariërs zijn slechte mensen, slechte mensen kiezen niet voor Meatboy. Speel dus Meatboy als je een goed mens bent. Na een stormpje van protest haalde Meatboy ijlings de kopregel van z’n online advertentie. Maar Google onthoudt alles (net als Hitler trouwens, die onthield ook alles).

Hitler is ook begonnen als spermacel

Een advertentie ter bevordering van het gebruik van latex. De redenatie is dat Hitler nooit bestaan had als zijn vader een condoom had gebruikt. Waar natuurlijk, maar dan kunnen we net zo goed helemaal op houden met ons voortplanten. Deze advertentie heeft ook een variatie met Osama bin Laden en Mao. (Dat gebeurt trouwens wel meer, als er in series wordt gewerkt, dan zijn er een aantal usual suspects: Hitler wordt geregeld vergezeld door Bin Laden, Stalin en Mao Tse-tung. Alle vier met duidelijke fysieke kenmerken, respectievelijk snor met kapsel, baard met tulband, snor met kapsel en kapsel.)

Hitler was een massamoordenaar, maar andere dingen massamoorden beter
Een andere constructie zien we in onderstaande advertenties tegen malaria en het roken van sigaretten. Beide willen uiteraard duidelijk maken hoeveel slachtoffers er zijn gevallen door respectievelijk malaria en het roken van sigaretten. Nu kunnen we dat ook zeggen van bijvoorbeeld ouderdom (misschien wel de grootste moordenaar aller tijden) en het verkeer. (Het zou in dat kader, bedenk ik me nu, aardig zijn om eens uit te zoeken of de door Hitler geïnitieerde Volkswagen Kever meer slachtoffers heeft geëist dan Hitler zelf.)

Malariamuggen zijn grotere massamoordenaars dan Hitler

Sigaretten zijn grotere massamoordenaars dan Hitler

Zoals we al zeiden, sigaretten zijn grotere massamoordenaars dan Hitler

Laatste anti-rook-advertentie was tegelijkertijd (of eigenlijk: vooral) een parodie op een sigaretten-advertentie en verscheen op de achterkant van het satirische magazine MAD. Het eigenaardige aan het gebruiken van Hitler in een anti-rook-advertentie is dat juist de nazi’s fel tegen roken waren.

Het Mickey Mouse-effect
Ooit zag ik een documentaire over The Simpsons waarin bedenker Matt Groening uitlegde dat hij The Simpsons zo had getekend dat ze, net als Mickey Mouse, zelfs als silhouet in één oogopslag te herkennen waren. Een soortgelijk effect zou het Adolf Hitler-effect kunnen heten: niet meer dan twee elementen zijn nodig om het te herkennen: een kapsel met een strakke scheiding en een snorretje.

Hitler was een ei, een slecht ei.

Een advertentie voor eieren van het merk Nulaid. We zien een ei met een Hitler-snorretje en een Hitler-kapsel. Nulaids slogan luidt: “History produced a lot of bad eggs. Thankfully ours are always good.” In dezelfde serie verscheen ook een ei met een Bin Laden-baard en -tulband en eentje met een Kim Yong II-billetje.

Als Hitler een hoed had gehad, dan was er niks gebeurd.

In Duitsland was men uiteraard altijd huiverig geweest om hun voormalige leider voor commerciële doeleinden te gebruiken. Maar Hut Weber, een hoedenwinkel in Bonn, durfde het toch aan, met bovenstaande vergelijking tussen Hitler en Charlie Chaplin. De hoed maakt het verschil.

Hitler schoor z'n schaamhaar.

In deze en advertentie uit een reeks voor MTV Comedy Central Channel toont men middels het snorretje van Adolf Hitler aan humor serieus te nemen. Het snorretje blijkt niet alleen onder z’n neus te zitten, maar ook boven z’n pielemoos. Lachen met Hitler dus.

Lachen met Hitler
Lachen met Hitler kan verdomde goed. Zie deze sketch van Monty Python, waarin de nazi-top naar een klein gehucht in Engeland blijkt gevlucht om daar de nazipartij nieuw leven in te blazen. De Duitsers hebben het een tijdje geleden ook geprobeerd met de film Mein Führer. Wat ik daarvan gezien heb (een trailer en wat kleine voorstukjes) was volledig ongrappig. Het was wel grappig bedoeld, dat zag je, en dat was natuurlijk ook het euvel. Men vond het allemaal zeer gewaagd van zichzelf. In Duitsland hield men niet voor niets zo van Rudi Carell.

Maar goed. In de reclame houdt men ook wel van humor op z’n tijd. Hierboven zagen we in een advertentie dat Hitler zijn schaamhaar hetzelfde droeg als zijn snor. De meeste Hitler-advertenties trachten te lachen met Hitler door hem in een andere context te plaatsen.

Hitler was een neger

Zo zien wij hier een advertentie voor het Griekse radio-station Galaxy FM. Adolf Hitler met een Afro. Black people are the future of music, lezen wij in een fijn gotisch lettertypeje. De Griekse slogan onderaan schijnt naar het Engels vertaald te kunnen worden als ‘all music no dogma’. In dezelfde serie verschenen advertenties met Stalin met een Elvis-kapsel en Mao Tse-tung met Kiss-schmink.

Hitler had een matje

Hitler met het kapsel van John de Wolf. Voetbal en facisme zouden niet samengaan. Onzin natuurlijk. Voetbal en facisme gaan prima samen. Ongekamd lang haar voor mannen en facisme gaan misschien niet samen, hoewel dat natuurlijk nog maar de vraag is. Maar als John de Wolf een Duitse vedette in de jaren dertig en veertig was geweest, dan had hij vermoedelijk gewoon zijn haar afgeknipt. (Niet dat ik hiermee een moreel oordeel over John de Wolf wil vellen, ik probeer gewoon een situatie te schetsen.)

Hitler was een surfdude.

Hitler als relaxte dude met zonnebril en hawaïhemd. Hier wordt Hitler gebruikt om het Turkste theemerk Rasayana aan te prijzen. Als Hitler Rasayana-thee had gedronken, dan had hij nooit zin gehad om de holocaust in gang te zetten. Zoiets wil men kennelijk zeggen. Ze hebben er ook nog een met Hitler die aan een bloemetje ruikt en Hitler die een smiley naast z’n medailles heeft gespeld. Rasayana Thee is ongetwijfeld heel iets anders dan gewone thee, want dat mocht Hitler graag drinken. “Jeden Tag ein Tasse Tee, keeps Herr Doktor away”, mocht ie graag zeggen. Hij had zelfs z’n eigen theehuis.

Hitler deed de afwas.

Hitler deed de afwas. Reclame voor History Channel, naar ik vermoed een tv-kanaal dat uistluitend programma’s met een historisch karakter uitzendt. Ze laten alleen de hoogtepunten zien, zeggen ze met de advertentie. Ergens wel jammer, lijkt me, want die hoogtepunten, die kent iedereen op een gegeven moment wel. Soms is het juist aardig om Hitler te zien afwassen, om hem een frisbee naar Blondie te zien gooien of het haar van Eva Braun uit de klit te zien halen. Maar nee, dat soort beelden wenst History Channel liever voor z’n reclame te bewaren.

Hitler was een pizzabezorger.

Hitler als pizzabezorger. En wel de pizza’s van Hell’s Pizza. Inclusief citaat van Adolf: het is mogelijk om mensen te laten geloven dat de hemel de hel is. Ik ben er nog niet helemaal uit wat deze quote precies betekent voor Hell’s Pizza. Ik ben er ook nog niet helemaal uit hoe dubieus dit billboard precies is. Maar dat de Joodse gemeenschap in Nieuw-Zeeland er niet echt blij mee was, daar kan ik me iets bij voorstellen. Hell’s Pizza besloot de billboards terug te trekken, en gaf toe zich vergist te hebben in het gevoel voor humor van hun medemens. “We thought that people would be able to see a funny side to a guy doing a ’sieg heil’ salute with a piece of pizza in his hand”, aldus Kirk MacGibbon van het verantwoordelijke reclamebureau. Onduidelijk is of Kirk wel wist dat die ‘guy’ de daarnaast geciteerde Hitler was.

Dubieus
Maar het aardigst zijn toch wel de advertenties en billboards die zich eigenlijk niks aantrekken van Hitlers reputatie. Zie bijvoorbeeld deze advertentie van Conqueror Real Estate uit Dubai.

Hitler kocht z'n onroerend goed bij Conqueror.

Brainstormsessie bij Conqueror: “We heten Conqueror. Daar moeten we iets mee doen. Noem eens wat conquerors? Vasco da Gama? Te lang geleden. Adolf Hitler? Ja, wel eens van gehoord. Prima. En dan zetten we dat zinnetje van Tony Montana erbij: The World Is Yours en klaar is kees.”

Maar de mensen van Conqueror wisten tenminste nog wie Adolf Hitler was en wat hij zoal gedaan heeft. In Thailand lijkt men helemaal niks af te weten van Hitlers plek in de geschiedenis. Of het interesseert ze niet.

Hitler at graag thais.

Daar vindt men Hitler bijvoorbeeld wel een aardige naam voor een eettentje. En die nazi-kleurtjes geven bovendien een vrolijk uiterlijk aan het geheel. Dit ter inleiding van de nu volgende advertentie, waar het me eigenlijk om te doen was:

Hitler had ook verwarming nodig.

Deze advertentie zorgde enige jaren her voor wat opschudding. De Thaise importeur van verwarmingen van het merk DBK wilde laten zien  hoe degelijk de radiatoren waren die hij verkocht. En dus plaatste hij Hitler naast zo’n radiator. Want Hitler is Duits en Duits betekent degelijkheid. In feite wordt Adolf Hitler hier gebruikt als een soort keurmerk. Waren ze in Duitsland niet blij mee. Ze wisten in Thailand overigens nog net wel dat Hitler destijds aan oorlog had gedaan, getuige de vrij gevatte tekst: “Verklaar de oorlog aan het koufront.

En verder
Dan heb ik verder nog een advertentie in de aanbieding waar Bridget Maasland blij om zal zijn. Hitler als dierenvriend. En dieren als Hitlervriend. Een advertentie uit Roemenië die ervoor moest zorgen dat meer mensen een weeshond in huis namen. Er was nog een variant met Ceaucescu en met Bush. De boodschap (naast: Bush is een dictator): ook al bent u de duivel, een hond houdt van u:

Hitler danst met Blondie.

Voorts nog een postkaart waarop je Hitlers snor kunt wegkrassen om te ontdekken hoe je de controle over je geld weer kunt terugkrijgen..

Hitler was een bankdirecteur.

Weer eentje voor History Channel, gecentreerd rond het thema dat de geschiedenis zich herhaalt. “Helaas laten wij herhalingen zien“, luidt de tekst. We zien Hitler met daarnaast Robert Mugabe, de beroemde dictator van Zimbabwe, die dus een Hitlersnorretje heeft:

Hitler en Mugabe, twee snorren, één gedachte.

De laatste advertentie die ik met u wil delen vind ik werkelijk verbluffend. Een advertentie voor Luxor markers. De gehele tekst én de gemarkeerde tekst kunnen afzonderlijk van elkaar worden gelezen. Er waren ook varianten van Che Guevara en Charlie Chaplin.

Hitler, een gemarkeerde dictator

(Klik voor groter.)

Tot zover.

4 responses

  1. Mooi overzicht! Ik heb ook eens een Poolse pagina gevonden met Hitler erop, maar of dat een advertentiepagina was, weet ik niet of weet ik niet meer.
    Hoe dat nu komt, dat het in Nederland nooit is gebeurd… zou het niet iets te maken kunnen hebben met 100.000 vermoorde joden en dat wij ons daar ook zelf schuldig aan bevonden?

  2. Uit de geschiedenis blijkt dat er misschien wel 40 pogingen werden ondernomen om Adolf Hitler te gaan vermoorden en blijkbaar was het niet alleen de voorzienheid die ervoor zorgde dat hij niet werd gedood. Zijn twee grootste aartsvijanden (en vroegere bewonderaars!) Jozef Stalin en Winston Churchill hadden geen enkele poging ondernomen om dit uit te laten voeren daar ze geen opdracht hiervoor gaven, mensen die Hitler wilden ombrengen alleen maar tegenwerkten of als verraders zagen, zij de Duitsers niet toestonden dat zij zich van Hitler ontdeden opdat zij Duitsland op hun beurt in hun greep kregen en misschien een dode Hitler gevaarlijker vonden dan een levende. Overigens hebben deze twee “heren” ook het bloed van vele duizenden, zo niet miljoenen, mensen aan hun handen kleven en waren Chuchill en Stalin dan ook geen haar beter dan Hitler!

  3. ‘Facisme’, herr Molovich? Ik zie dat uw zuinige besparen al veel eerder begon. Onze Duitse vrienden zouden u derhalve een echte Hollander kunnen noemen…

  4. Simon Wiesenthal (1908-2005), de nazi-jager, schreef in de jaren ’80 een boek over zichzelf naar aanleiding van zijn jacht op oorlogsmisdadigers over hoe hij precies dacht over de verhouding tussen allerlei bevolkingsgroepen en de joden.
    Zo werd hij ooit bij een lezing bekritiseerd door een jongeman die toen beweerde dat Wiesenthal een soort James Bond was en hij nazi’s als ontbijt, middageten en avondeten nuttigde! Prompt antwoordde hij daarop dat Wiesenthal zeker GEEN zwijnenvlees lustte, laat staan nazi’s!
    Op het einde van zijn boek had Wiesenthal al eens verkondigd dat het antisemitisme al eeuwenlang heerst in Europa en in de wereld en vrijwel onuitroeibaar is. Daar kwam nog bij dat veel Europese joden, voor WO II , Adolf Hitler en de nazi’s verre van gevaarlijk vonden, hen soms belachelijk maakten, ze ‘Mein Kampf’ niet of nauwelijks lazen of serieus namen en de joden zelfs dachten dat, als ze geen verzet tegen de nazi’s pleegden, ze wel een akkoord konden gaan sluiten met Hitler, Himmler, Heydrich, Eichmann e.v.a. nazi’s in de hoop dat die hun moordplannen tegen hen wel zouden opgeven!
    Er waren zelfs een hoop Poolse, Russische, Oekraïense e.a. joden die meenden dat de nazi’s hen zouden verlossen van het antisemitisme en het communisme en ze haalden hen vaak nog binnen als bevrijders!
    En hoe dat is afgelopen weten we thans allemaal omdat Adolf Hitler de joden gewoon zou blijven haten en, gelijk wat dat akelige links met de islam doet, hen gewoon met moord en roof te lijf ging, hoe onschuldig, aardig en lief die joden ook tegen hem wilden overkomen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *